ΔΕΥΤΕΡΑ 25/5/2026 – ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΡΙΟ 3, ΩΡΑ 8:15 Μ.Μ.

Με την εικαστική πανδαισία του Σεργκέι Παρατζάνοφ, την ταινία που ο Μικελάντζελο Αντονιόνι χαρακτήρισε ως την «τελειότητα της ομορφίας», ολοκληρώνουμε τις χειμερινές προβολές μας για τη σεζόν 2025/26. Το Χρώμα του Ροδιού, η αλληγορική βιογραφία του Αρμένιου ποιητή Αρούθιν Σαγιαντίν (γνωστού και ως Σαγιάτ Νόβα) εξυμνήθηκε από τους σημαντικότερους ομότεχνους του Παρατζάνοφ και θεωρείται μέχρι σήμερα μία από τις πιο καθοριστικά εμβληματικές ταινίες της ιστορίας του κινηματογράφου.

«Στο έργο του Σεργκέι Παρατζάνωφ αποτυπώνεται η αναζήτηση στις σκιές των προγόνων, το δάκρυ του αποχαιρετισμού, το πάντρεμα της ποίησης και των φορμαλιστικών προτάσεων, μοιράζοντας πάντα δυνατές και πανανθρώπινες συγκινήσεις. Φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση του κορυφαίου Αρμένιου σκηνοθέτη και ο καλύτερος τρόπος για να τιμήσουμε την μνήμη του, είναι θυμηθούμε το αριστούργημά του, Το Χρώμα του Ροδιού [..].

Η ζωή και το έργο του Αρμένιου ποιητή Αρουθίν Σαγιαντίν, γνωστού ως Σάγιατ Νόβα. Ο Παρατζάνωφ κάνει ένα καθαρά ποιητικό Σινεμά κατ’ ομοίωση των γραπτών του Σάγιατ Νόβα. Ακίνητη κάμερα, απουσία διαλόγων, εικόνες – ταμπλό νοηματικά αυτοδύναμες, χωρισμός της ταινίας σε οκτώ ενότητες που συνδέονται με υπότιτλους και ποιήματα, λυρικές εικόνες μια ανείπωτης εικαστικής αρμονίας.

«Αγαπώ πολύ αυτό το φιλμ. Είμαι περήφανος για το ότι δεν κέρδισε κανένα Χρυσό Λιοντάρι ή κανένα Αργυρό Παγόνι. Είμαι περήφανος γιατί κατόρθωσα να το κάνω κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες. Δεν είχα τα απαραίτητα υλικά, δεν είχα φιλμ, δεν είχα στη διάθεσή μου εργαστήριο εμφάνισης των όσων γύριζα, δεν είχα αρκετά φώτα ή μηχανήματα, ούτε δυνατότητα για ειδικά εφέ. Δεν είχα απολύτως τίποτα. Κι όμως, κατόρθωσα να το γυρίσω και να μεταμορφώσω τις αδυναμίες του σε έναν σχεδόν αρχέγονο ρεαλισμό, σε ένα παραμύθι γεννημένο από την πραγματικότητα.» – Σεργκέι Παρατζάνωφ

Μια σειρά από συμβολικές εικόνες, που αφορούν την αρμενική κληρονομιά, που ήταν άλλωστε και η κληρονομιά του ίδιου του σκηνοθέτη. «Η πίστη μου είναι δυνατή σαν το γρανίτη». Είναι στίχοι του Αρμένη ποιητή Αρούθιν Σαγιαντίν (1712 – 1795), ή αλλιώς Σάγιατ Νόβα, που σημαίνει «ο βασι­λιάς του τραγουδιού». Όπως όλοι οι μεγάλοι ποιητές, ο Σαγιαντίν ήταν ένας βασιλιάς χω­ρίς βασίλειο, κι όπως όλοι οι Αρμένιοι, ένας άνθρωπος ξεχασμένος πάνω στο Αραράτ απ’ την εποχή του Νώε.

Ένα από τα μεγαλύτερα αριστουργήματα του κινηματογράφου, το Χρώμα του Ροδιού αποκαλύπτει τη ζωή του ποιητή περισσότερο μέσα από την ποίησή του παρά μια συμβατική αφήγηση σημαντικών γεγονότων στη ζωή του Σαγιάτ Νόβα. Βλέπουμε τον καλλιτέχνη να μεγαλώνει, να ερωτεύεται, να μπαίνει σε ένα μοναστήρι και να πεθαίνει, αλλά αυτά τα περιστατικά απεικονίζονται στο πλαίσιο των εικόνων από τη φαντασία του Σεργκέι Παρατζανοφ και των ποιημάτων του Σαγιάτ Νόβα, ποιήματα που βλέπονται και ακούγονται σπάνια.

Η Σοφίκο Κιαουρέλι ερμηνεύει 5 ρόλους, άνδρες και γυναίκες, και ο Σεργκέι Παρατζάνοφ γράφει, σκηνοθετεί, υπογράφει το μοντάζ, χορογραφεί, ενώ παράλληλα επιμελείται τα κοστούμια, το σχέδιο και την διακόσμηση, δηλαδή σχεδόν κάθε πτυχή αυτού του μοναδικού έργου που χαιρετίστηκε ως επαναστατικό, για τον τρόπο δημιουργίας του, αλλά και το εικαστικό αποτέλεσμα.» (Κείμενο του Γιώργου Ρούσσου για το tvxs.gr)

Σκηνοθεσία & σενάριο: Σεργκέι Παρατζάνοφ Φωτογραφία: Σουρέν Σακμπαζιάν Μοντάζ: Σεργκέι Παρατζάνοφ, Μάρφα Πονομορένκο Μουσική: Τιγκράν Μανσουργιάν Πρωταγωνιστούν: Σοφίκο Κιαουρέλι, Μέλκον Αλεξανιάν, Γκόγκι Γκεγκεσκόρι, Βίλεν Γκάλστγιαν κ.ά. Διάρκεια: 80 λεπτά Γλώσσα: Αρμερνική, Ρωσική, Γεωργιανή με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους Παραγωγή: 1969, Έγχρωμο